روابط هند و ایران عمیق تر می شود

نویسنده: آصف " شجاع"

مترجم: سید عبدالله "بهزاد"

بازدیدهای پشت سر هم دو وزیر ارشد کابینه هند از ایران طی یک هفته در جهت تقویت روابط دو جانبه هند و ایران انجام می شود. وزیر دفاع هند، آقای "راجنات سنگه" ، یکشنبه گذشته هنگام بازگشت از روسیه، جایی که برای شرکت در جلسه وزیران دفاع سازمان همکاری شانگهای (SCO) رفته بود، طی یک توقف کوتاه از ایران بازدید کرد. در تهران، آقای سینگ با همتای ایرانی خود امیر سرتیپ "امیر حاتمی" دیدار و در مورد مسائل همکاری های متقابل و همچنین امنیت منطقه گفتگو کرد.

دکتر " اس جی شنکر"، وزیر امور خارجه هند نیز در سفر به مسکو برای شرکت در نشست وزیران امور خارجه "سازمان همکاری های شانگهای" از تهران نیز دیدار کرد. در حین توقف، دکتر "جی شنکر" جلسه ای پربار با همتای ایرانی خود ، داکتر "محمد جواد ظریف" داشت. دو طرف در مورد تقویت همکاری های دو جانبه گفتگو کردند. دو وزیر همچنین در این دیدار تحولات منطقه ای را نیز بررسی کردند.

قابل ذکر است که دکتر" جی شنکر" آخرین بار در دسمبر 2019 برای شرکت در نوزدهمین نشست کمیسیون مشترک هند و ایران به تهران سفر کرده بود. در حالی که وزیر خارجه ایران داکتر "جواد ظریف" در جنوری سال جاری برای شرکت در گفتگوی" Raisina 2020" از هند بازدید کرده بود. باید بیان داشت، این اولین سفر وزیر امور خارجه هند به خارج از کشور پس از اعمال محدودیت در سفر به دلیل بیمار همه گیر کووید – 19 بود. این نشان دهنده اهمیتی است که هند و ایران از نظر روابط دو جانبه، به ویژه در زمانی كه ایالات متحده "حداكثر فشار" علیه ایران انجام داده و محدوده همکاری های سیاسی و اقتصادی تهران با سایر كشورها را بر عهده داشته است، انجام میشود. 

این دو دیدار همچنین در زمانی انجام شد که ایران و چین در حال نهایی کردن همکاری های بلند مدت دوجانبه خود هستند. به طور گسترده ای گزارش شده است که پکن و تهران در حال ایجاد یک همکاری استراتژیک 25 ساله دو جانبه تحت عنوان ابتکار عمل کمربند و جاده چین (BRI) هستند، که نوید بخش زیادی از سرمایه گذاری های چینی در ایران را می دهد.

همچنین سفر دو وزیر ارشد هند نیز با گفتگوهای پیش بینی شده درون افغانی برای ایجاد ثبات در افغانستان همزمان است. واضح است که دو وزیر خارجه در این باره نیز گفتگو کرده اند. جدا از سایر موضوعات منطقه ای و دو جانبه، بعلاوه این دیدارها به زودی پس از تلاش ناموفق ایالات متحده برای تمدید تحریم تسلیحاتی علیه ایران اتفاق افتاد که قرار است در اکتبر سال جاری منقضی شود.

هند و ایران دارای یک رابطه تمدنی هستند که طی سالهای اخیر به شدت تقویت شده و در پروژه های مشترک زیربنایی مانند پروژه های بندر چابهار و خط راه آهن چابهار-زاهدان پیشرفت و تحول داشته است. هند و ایران نیز در حال حاضر فعالانه در زمینه افزایش استفاده از بندر چابهار مشارکت دارند. لازم به ذکر است که فقط ماه گذشته، سفیر هند در ایران توسط معاون وزیر و رئیس راه آهن ایران، آقای "سعید رسولی" برای بررسی همکاری بین دو کشور در زمینه خط راه آهن چابهار - زاهدان دعوت شد.

اگرچه تجارت دوجانبه فعلی بین ایران و هند به دلیل تحریم های اقتصادی اعمال شده توسط ایالات متحده بر ایران تحت تأثیر منفی قرار گرفته است، اما هند و ایران متعهد شده اند روابط تجاری دوجانبه خود را علی رغم محدودیت های شایع، عمیق تر کنند. برای هند، ایران همچنان از نظر تجارت دوجانبه به عنوان یك كشور مهم در زمینه گسترش همسایگی و پتانسیل زیادی باقی مانده است و از نظر استراتژیك برای دستیابی هند به افغانستان و آسیای میانه مهم است. به همین ترتیب، هند به عنوان یک بازار بالقوه بزرگ برای محصولات ایرانی عمل می کند و به طور سنتی یک مقصد اصلی نفت خام ایران بوده است.

با توجه به سیاستهای ژئوپولیتیک کنونی خاورمیانه و رقابتهای بزرگ قدرت بین ایالات متحده، روسیه و چین برای تأثیر بیشتر در منطقه، این مسئله در روابط ایران با جهان خارج، تأثیر منفی گذاشته است. این محدودیت ها به دلیل طولانی شدن بیماری همه گیر کووید – 19 که تأثیر جهانی داشته، بیشتر شدند.

این واقعیت که دو دیدار وزیران ارشد از دهلی نو به تهران، بلافاصله پس از کاهش محدودیت های سفر مرتبط با بیماری همه گیر اتفاق افتاده است، نشان دهنده اهمیتی است که هند به روابط خود با ایران قائل است. این امر در تعمیق بیشتر روابط دو جانبه هند و ایران نقش مهمی خواهد داشت.