آشفتگی سیاسی در نیپال

نویسنده: رتن سالدی

مترجم: دی دی سوامی

اقدام شگفت انگیز صدر اعظم نیپال، کی پی شرما اولی ‌نسبت به توصیه انحلال پارلمان، تقریبا دو سال قبل از اتمام دوره پنج ساله خود، ملت همالیایی را در ورطه بی ثباتی سیاسی فرو برده است. گروه مخالف در راس رئیس مجریه حزب و صدر اعظم اسبق پشپا کمل دهل در جناح حزب حاکمه نیپال کمیونست، خواستار استعفای صدر اعظم به اتهام عملکرد خود سرانه، بد حکمرانی، عدم توانایی مقابله موثر علیه وضعیت کوود ۱۹ ، تهیه حمایت به جریانات فاسد، شد. پس از جلسه اضطراری کابینه اش، به رئیس نیپال بدیا دیوی بنداری، توصیه انحلال مجلس نمایندگان یعنی پرتیندی سبا، نمود و خواستار اجرای انتخابات تازه پارلمان در روز ۳۰ ماه آپریل و روز ۱۰ ماه مه شد و رئیس جمهور، بلا فاصله آن را تصویب نمود. حین اظهار اعتراض علیه فیصله کابینه ، ۷ وزیر وابسته به جناهای مخالف دهل و مدهو نیپال، استعفا دادند. سه دادخواست مبنی بر به چالش کشیدن انحلال پارلمان، در داد گاه عالی کشور، مطرح شد. 

آقای اولی در بحبوحه ترس که ۹۰ و اندی عضو حزب حاکمه در راس آقای دهل، در صدد ارایه پیشنهاد عدم اعتماد علیه او در مجلس نمایندگان بودند، این اقدام ناگهانی نمود. ایشان دهل را صدر اعظم نامزد هم کرده بودند. حزب حاکمه کمیونست نیپال، با ۱۷۴ عضو در مجلس ۲۷۵ نفری، تقرببا برخوردار دو سوم اکثریت است، اما اولی بنا به اتهامات مکررعلیه حکومتش، احساس خفگی میکرد. راپور ها مشعر بر این هستند که او در جبه های عالی، دبیر خانه ۹ عضوی، کمیته دائمی ۴۴ عضوی و کمیته مرکزی ۴۴۵، به اقلیت گرائیده بود. او از شرکت در جلسه کمیته دائمی که فیصله گرفتن اقدام علیه او برای عمل خود سرانه انحلال پارلمان، گرفته بود، اجتناب ورزید. بعدا طی یک خطاب تلویوژنی و حین دفاع اقدام خود گفت، چنانکه صدر اعظم حکومت اکثریت را نمی گذاشتند وظایف خود را انجام دهد، خواستار انتخابات تازه شده ام. همین یکی بهترین گزینه دمکراتک بود. او حتی اعلام نمود که جلسه کمیته دائمی، خلاف قانون اساسی بود. 

حزب حاکمه کمیونست نپال، مخفف به ان سی پی، که در ماه مه ۲۰۱۸ با ادغام حزب کمونیست نپال، مارکسیست لنینیست متحده، مخفف به یو ام ال به رهبری اولی و حزب مائوئیست به رهبری دهال،تشکیل شده بود.هر دو جناح هنوز در سطح کمیته توسعه دهکده، کاملاً هماهنگ نیستند.آنها درانتخابات فدرال و ولایتی ۲۰۱۷ با هم مبارزه کردند و در پارلمان و همچنین در شش تاانتخابات از جمله هفت ولایت، پیروز شدند. 

قول صلح و ثباتی که کمیونست ها در زمان انتخابات عمومی در سال ۲۰۱۷ پس از ابلاغ قانون اساسی جدید در سال ۲۰۱۵، به مردم نپال داده بودند ، زود گزر ثابت شد. علی رغم اکثریت دو سوم در پارلمان ،حکومت اولی در اثر اختلافات درونی، مداوم در مشکلات بسر می برد.حد اقل دو باردر آپریل-مه ماه سال ۲۰۲۰ و باز در ماه سپتامبر-اکتوبر سال روان، حزب در شرف انتشعاب بود، اما مداخلت سخت دول خارجی، وضعیت را به حق اولی حفظ نمودند. هر دو اولی و پرجند، در روز ۲۲ ماه اکتوبردر کاتمندو، جلسات جدا گانه داشتند و این یک اشاره صریح انشعاب در ان سی پی است که دفتر مرکزی اش هم اکنون بسته شده است. 

اکنون همه نگاههادوخته بر ستره محکمه هستند که چطور به دادخواست های قانونی و معتبر بودن تصمیم برکناری پارلمان را بررسی کند. هر چند،ماهرین قانون اساسی در نپال این اقدام را خلاف قانون اساسی می دانند و می گویند که در قانون اساسی هیچ قانونی برای حزب اکثریت حاکمه برای توصیه انحلال مجلس که دوره معینه آن ۵ سال است، وجود ندارد.مگر اینکه طبق قانون اساسی منحل شود. در ماه جون۱۹۹۴ حکومت اقلیت یو ام ال و سی پی ان در راس منموهان آدیکاری، پارلمان را منحل کرده بود.این اقدام مورد چالش قرار گرفت و داد گاه عالی پارلمان را احیا نمود. 

هند وضعیت را دقتا مراقبت می کند.دهلی نو همیشه طرفدار صلح ، ثبات و سعادتمندی اقتصادی همسایه دوست سیاسی-جغرافیایی،می بوده است. هند آرزو مند آن است که دموکراسی در کشور هیمالیایی و همچنین در سایر آسیای جنوبی، بشگفد. 

_____________