اشتراک استراتژیک هند و روسیه رو به افزایش دارد

نویسنده: جناب آقای اشوک سجّن هار، دیپلمات سابق هند

مترجم: انظر نجمی

صدراعظم هند آقای نریندرا مودی در گفتگوی تلفنی با آقای ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه، روی تکمیل موفقیت آمیز ریفراندوم مربوط به اصلاحات قانون اساسی در روسیه که از 25 جون تا اول جولای سال 2020 برگزار شده، به وی تبریک گفت. پیروزی در این ریفراندوم به آقای پوتین اجازه می دهد تا بعد از اتمام دوره ماموریت فعلی اش در سال 2024، برای دو مدت ممکنه اضافیِ شش ساله تا سال 2036 بعنوان رئیس جمهور روسیه برسرقدرت بماند. صدراعظم مودی اولین رهبر جهانی است که روی این موفقیت به آقای پوتین تبریک گفت.

آقای مودی ضمن تمجید از جشن های به مناسبت 75 سالگرد پیروزی در جنگ جهانی دوم، مشارکت یک دسته هندی در رژه روز پیروزی بتاریخ 24 جون را به عنوان یک سمبل "دوستی پایدار" بین هند و روسیه تلقی نمود.

رهبران مذکور درباره اقدامات مؤثر دو کشور در جهت مقابله با پیامدهای منفی بیماری همه گیر کووید-19 گفتگو کردند. آنها توافق کردند که برای مقابله مشترک با چالش های جهانِ مابعد کووید، روابط نزدیک تری بین هند و روسیه برقرار کنند. صدراعظم هند علاقه خود را برای استقبال از رئیس جمهور پوتین در هند در جلسه سران سالانه دوجانبه در اواخر سال 2020، ابراز كرد. رئیس جمهور روسیه در طی این گفتگو تعهد خود را برای تقویت "اشتراک استراتژیک ویژه و ممتاز" بین دو ملت در تمام ساحات تکرار نمود. 

قبل از ظهور فدراسیون روسیه به عنوان یک کشور مستقل در سال 1991، هند و اتحاد جماهیر شوروی با اشتراک بی نظیری و محکم برخوردار بودند که در سال 1971 با امضای پیمان صلح ، دوستی و همکاری شاهد اوج آن بود. این امر آزادسازی بنگلادش در اثر جنگ هند و پاکستان، با وجود مخالفت سرسخت آمریكا و چین، تضمینی نموده بود.

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991، روسیه و هند در سال 2000 وارد اشتراک استراتژیكی شدند كه در سال 2010 به یك "اشتراک استراتژیک ویژه و ممتاز" ارتقا یافت. یک جلسه سران روابط سالانه بین رهبران دو كشور در اولین بازدید آقای پوتین از هند در سال 2000 آغاز شد. این یک قدم حایز اهمیت و ارجحیت است که هر دو کشور به این روابط وابسته می کنند که جلسات سران هر سال دوران 20 سال گذشته، بطور متناوب در دو کشور برگزار می شده اند.

20 سال گذشته شاهد رشد و گسترش سریع روابط در ساحات گوناگون می باشند. دفاع یکی از مهمترین ساحات چنین همکاری است. اگرچه هند، با گذشت سالها، تهیه و تدارکات دفاعی خود را متنوع كرده و كشورهای دیگر مانند آمریكا، فرانسه و اسرائیل را در بر می گیرد، روسیه ازكل تجهیزات دفاعی در قورخانه هند، 60 فیصد را به خود اختصاص می دهد.

در سناریو امنیتی فعلی که یک برخورد با چین را در لداخ مشاهده کرده، لازم است تمام تجهیزات دفاعی که هند به روسیه سفارش داده است، مانند طیارات مگ(MIG) و سوخوی(Sukhoi)، سیستم دفاع موشکی S-400، هیلی کوپترهای نوع کاموف 226T ، تانک های T-90 و غیره، و اسباب یدکی ضروری سریعانه به هند فراهم شود. وزیر دفاع هند آقای راجنات سینگ که در جشن 75مین سالگرد پیروزی بر نازیسم بروز 24 جون در مسکو شرکت کرده بود، همچنین در مورد تدارکات سریع احتیاجات دفاعی هند نیز مذاکرات داشت. روسیه برای کاملاً احترام کردن از تعهدات خود قول داده است.

با وجود اشتراک روبه افزایش روسیه با چین و روابط روبه گسترش هند با ایالات متحده، روابط هند و روسیه همچنان روبه رشد دارد. هند برای وارد كردن سیستم دفاع موشکی اس-400 از روسیه برای مقاومت کردن با قیودات امریکایی تحت قانون داخلی وی CAATSA (مقابله با مخالفان آمریكا از طریق قیودات) تصمیم گرفت.

انرژی هسته ای غیرنظامی، نفت، گاز، زغال سنگ سیکتور های دیگری هستند که همکاری های دو جانبه به صورت پویا در حال گسترش است. تجارت دو جانبه تنها زمینه ای است که همکاری کمتر از حد مطلوب می ماند. هرچند، مساعی قابل ملاحظه درجهت حصول هدف تجارت دو طرفه 30 بلیون دالر امریکایی تا سال 2025 به خرج داده می شود.

گفتگوی تلفنی صدراعظم مودی با پرزیدنت پوتین تقویت چشمگیر به اشتراک دو جانبه بخشیده است. در یک سناریو ژئوپلیتیکی به سرعت رو به تغییر، روابط هند و روسیه نه تنها بطور باهمی سودمند بلکه یک منبع امنیت، ثبات و سعادت منطقوی و جهانی نیز هستند.