روابط هند و بوتان ارتقاء می یابد

نویسنده: رتن "سـالدی"، کارشناس مسائل سیاسی 

مترجم: سید عبدالله " بهزاد" 

امضای توافق نامه اعطای امتیاز پروژه برق آبی 600 مگاواتی "کلونگچو" یك نقطه عطف مهم دیگر در روابط دوجانبه بی نظیر و حسن همجواری بین هند و بوتان است. اجرای پروژه مذکور در مسیر انتهایی دریای " کلونگچو" که در بوتان شرقی واقع شده است، میباشد. قرار است این پروژه توسط کمپنی دو ملیتی " کلونگچو هایدرو پاور لمیتد" که توسط دو کمپنی " دوک گرین پاور کورپویشن آف بوتان" و کمپنی هندی " ستلوج جال ویدیوت نیگم لمیتد آف ایندیا" ایجاد شده است، به پایه اکمال برسد. پیش بینی می شود این پروژه در نیمه دوم سال 2025 به پایان برسد. توافق نامه اعطای قرارداد در " تیمفو" پایتخت بوتان با حضور داشت وزیر امور خارجه هند، آقای داکتر " اس. جی شنکر" و وزیر امور خارجه بوتان داکتر " تندی دورجی"، طی یک ویدیو کنفرانس امضا شد. 

بوتان دارای یک نظام پادشاهی کوچک در منطقه هیمالیا است. با کمی بیش از 38 هزار و 300 کیلومتر مربع مساحت، از شمال با چین و از جنوب، غرب و شرق با هند هم مرز است. این کشور از میراث فرهنگی غنی برخوردار است و تنوع انواع گیاهان و جانوران در این کشور کوچک وجود دارد. جمعیت کل کشور حدود هشت لک نفر میباشد. نزدیک به شصت هزار هندی به عنوان بازرگان در این کشور بسر برده و در حال کار بر روی پروژه های مختلف، عمدتا پروژه های برق آبی بوده که توسط هند تأسیس شده اند. بوتان پتانسیل گسترده ای در این خصوص داشته، بطوریکه برآورد شده در حدود 30 هزار مگاوات برق میتواند منبع اصلی درآمد این کشور باشد. برق آبی بیش از 27 درصد در درآمد کشور سهم داشته و سهم آن در تولید ناخالص ملی نیز 14 درصد میباشد. 

با افتتاح پروژه برق 720 مگاواتی " مَـنگ دِچو" در ماه آگست سال گذشته، هنگامی که نخست وزیر " نریندرا مودی" برای دومین بار از شهر " تیـمپو" بازدید میکرد، ظرفیت تولید برق آبی بوتان تا 2100 مگاوات افزایش یافت. نخستین سفر نخست وزیر "مودی" به بوتان در ژوئن سال 2014 پس از تصدی مقام نخست وزیری هند به یک کشور خارجی بود. این مهم، نشان دهنده اهمیت هند در زمینه سیاست "اول همسایه" و به ویژه بوتان است.

سه پروژه مهم دیگر نیروگاه آبی با کمک هند تا کنون در این کشور ساخته شده است. این پروژه ها عبارتند از نیروگاه 336 مگاواتی " چوکا"، نیروگاه 60 مگاواتی " کوریچو"، و نیروگاه 1020 مگاواتی " تــِلا" . این سه پروژه با موفقیت در بوتان اجرا شده و به درآمد خارجی این کشور کمک شایانی می کند. قابل یادآوریست که بیش از 75 درصد از انرژی تولید شده در این نیروگاه ها پس از تأمین نیازهای داخلی بوتان به هند فروخته می شود. توافقنامه خرید برق بین هند و بوتان نیز در سفر آقای مودی به بوتان در آگست سال 2019 امضا شد. 

بوتان عضو مهمی از گروه بندی های منطقه ای از جمله انجمن همکاری های منطقه ای آسیای جنوبی (سارک) و همچنین عضو ابتکار عمل خلیج بنگال برای همکاری های فنی و اقتصادی چند بخشی (BIMSTEC) میباشد.

نکته قابل توجه اینست که بوتان به اجلاس سرانِ ابتکار راه و جاده چین در سال 2017 و 2019 نپیوست، زیرا هند موضوعاتی که پیرامون حاکمیت بودند را بایکوت کرده بود. سایر ملل آسیای جنوبی مانند نپال، بنگلادش، سریلانکا، مالدیو و پاکستان به این ابتکار عمل پیوستند ابتکاری که ظاهراً چین برای تسلط اقتصادی خود در منطقه طراحی کرده است. 

هند بزرگترین شریک تجاری بوتان میباشد بطوریکه در سال 2018، تجارت بین دو کشور به بیش از 9227 کرور رسید. صادرات هند به کشور بوتان عبارتند از: موتر، تجهیزات الکتریکی و ماشین آلات، پطرول، دیزل، مواد کیمیایی، توربین های هیدرولیک و قطعات یدکی. عمده واردات هند از کشور بوتان عبارتند از: برق از نیروگاه های برق آبی، دولومیت، سیلیکون، سمنت کلینکر، چوب چهارتراش و طیف وسیعی از محصولات زراعتی.

تعداد زیادی از دانشجویان بوتانی در دوره های مختلف حرفه ای مانند تجارت و حقوق در دانشگاه های هند تحصیل کرده که بسیاری از آنها توسط بورسیه های دولت هند مشغول فراگیری علم و دانش میباشند. همچنین فعالیت های فرهنگی نیز بین دو کشور همیشه در حال انجام میباشد. سالانه تعداد زیادی از زائران بوتانی به زیارتگاه های مقدس بوداییان در هند سفر می کنند.

در این اواخر، چین سعی کرده است با ارائه پروژه هایی در زمینه های مختلف از جمله تولید برق نیروگاهی وارد بوتان شود. صادرات چین به بوتان طی چند سال گذشته چندین برابر افزایش یافته است. بن بست در نشست سه جانبه هند، بوتان و چین در شهر " دُکلام" در سال 2017 ، " تیمفو" را نسبت به طرح های پکن محتاط تر کرده است. بوتان نسبت به پذیرش پیشنهادات چینی با احتیاط بیشتری عمل می کند.