هند و بنگلادیش: جلو بردن روابط دو جانبه

نویسنده: دکتر سمرتی اِس پتنایک 

مترجم: حفیظ الدین 

بازدید سکرتر وزارت خارجه هند هرش وردن شرینگلا از داکا روابط دیرپای نزدیکی را منعکس می کند که هند با بنگلادیش تسهیم می کند. روابط دو جانبه تقویتی بویژه تحت حکومت فعلی عوامی لیگ رهبری شده توسط صدر اعظم شیخ حسینه یافته است. بازدید آقای شرینگلا مهم می باشد زیرا که او تا جنوری سال ۲۰۱۹ بحیث کمشنر عالی هند به بنگلادیش در داکا کار کرده است و یک نقش برجسته را در جلو بردن مناسبات دوجانبه بازی کرده است. بعلاوه، درگذشته اخیر، داکا روی تحولات داخلی در هند اظهار شک کرده بود. داکا این ترس داشت که ممکن است که تحولات مذکور پیامد ها در داخل کشور داشته باشند. معهذا صدراعظم نریندر مودی به داکا اطمینان داده است که تحولات در هند هیچ تاثیر بر بنگلادیش نخواهند داشت و داکا بسطح رسمی آگاه کرده شده است.

سبب عمده برای بازدید سکرتر وزارت خارجه هموار کردن راه برای بازدید صدراعظم مودی در وسط این ماه برای اشتراک نمودن در مراسم صد سال تولد بنگا باندو شیخ مجیب الرحمان بود. صدراعظم مودی گفته بود که شیخ مجیب الرحمان قهرمان ملی ما نیز می باشد. چندین موضوع دیگر وجود دارند که هر دو کشور در هفته های آینده مورد بحث قرار خواهند داد.

مناسبات میان داکا و دهلی در چند سال گذشته بعلت چندین اقدام که هر دو کشور برای رفع کردن نگرانی های یک دیگر انجام داده اند شاهد افزایش شده اند. قرارداد مهم سرحد زمینی و تصفیه مرز دریایی از طریق داوری بین المللی شکایات نسبت رویکرد هند در مورد این مسائل را ختم کرد. علامت گذاری اداره و کنترل مرزها را بهتر کرده است و اشتعال های ناگهانی سرحدی را تقلیل داده است که در دوران رویداد پیردیواہ در سال ۲۰۰۱ مشاهده شده بود. باز هم، رویداد های تیر اندازی به سرحد بعضی اوقات فعالیت های غیر قانونی را منعکس می کند که بصورت متداوم چالش انگیز می باشند و نگهداری مرز ها را مشکل می سازد.

تجارت دو جانبه شاهد افزایش شده است زیرا که دهلی جدید دسترسی بدون حقوق گمرکی را به ۶۱ قلم که بیشتر آنها در سال ۲۰۱۱ در منسوجات بود تمدید کرد. طبق داده های بیوروی تشویق تجارت ( ای پی بی) صادرات بنگلادیش ۱.۲۵ بلیون دالر بود که ۹۱. ۴۲ فیصد بیشتر از ۸۷۳.۲۷ ملیون دالر در سال مالی قبلی بود که نشان داد که صادرات داکا طی مدت مذکور چطور رشد نموده اند. از آنجایی که بنگلادیش به میزان بیش از ۷ فیصد سالانه رشد می کند تجارت دو جانبه افزایش بیشتر خواهد یافت. موانع غیر تعرفه ای، معهذا یک مانع بزرگ می ماند . احتمال میرود که با پروژه های اتصالی و زیر بنایی که اجرا می شوند و قانون پیشنهادی وسایط نقلیه( اِم وی اِی) بنگلادیش بوتان هند نپال( بی بی آی اِن) و بیمستیک اِم وی اِی، تجارت دو جانبه به یک بلندی نوین برسد. تجارت انرژی و کشتی رانی بهتر شده از میان راه های آبی یک نقش مهم را در تجارت و بازرگانی بازی خواهد کرد.

این محتمل می باشد که همکاری دفاعی برای بحث و مباحثه میان دو کشور در دوران بازدید صدراعظم مودی در اواخر این ماه از داکا مطرح شود. اگرچه هند یک خط قرضه دفاعی ۵۰۰ صد ملیون دالری را تمدید کرد هر دو کشور راجع به اجرا اش هنوز مذاکره می کنند. شاید اکنون این وقت برای بیشتر تاکید نمودن بر اجرای این خط قرضه می باشد. هر دو کشور یک تفاهم نامه را نیز در سال ۲۰۱۹ برای تاسیس نمودن سیستم نظارت ساحلی امضاء کرده بوند. مباحثات دیگر روی این شاید در دوران بازدید صورت گیرند. هر دو کشور هم اکنون سری "سمپریتی" تمرینات ضد تروریزم دارند و گشت زنی را نیز برای اداره کردن نگرانی های امنیتی مشترک هم آهنگ کرده اند.

اجرای خط قرضه ۷.۵ بلیون دالری نیازمند فوریت می باشد. طبق گزارشات، فقط ۵۱ فیصد چهار خط قرضه تمدید شده طی یک مدت ۸ سال استفاده شده است. ۳ پروژه ریل که ۵۱۰.۱۲ ملیون دالر در بر می دارد که تحت خطوط مختلف قرضه مختص شدند ازآن فقط ۷۰ .۸۷ ملیون دالر تا ماه دسامبر سال ۲۰۱۹ استفاده شده است. داکا در تهیه کردن گزارشات پروژه ای برای پرداخت وجوه سست بوده است. بنا بر این، بعضی از پروژه ها باعث افزایش هزینه شده اند.

تماس های مردم با مردم حین چند سال گذشته با معرفی قطار ها و سرویس های نوین افزایش یافته اند. معرفی ویزا های طبی جداگانه و نرمی نورمها برای اعطا کردن ویزا تحت پالیسی حکومت هند نسبت همساییگی- اول یک تحول مهم دیگر است. در این زمینه، بازدید سکرتر وزارت خارجه هند نشان گر ادامه مذاکرات میان دو کشور به عالی ترین سطح می باشد.