امریکا جویای آزمایش صلح از طالبان

نویسنده: کالول باتّاچارجی

مترجم: محمد انظر نجمی

پروسه صلح افغانستان به حساس ترین مرحله اش رسیده است وقتیکه امریکا و طالبان هر دو جدول های زمانی مختلف برای یک آتش بس موقتی قبل از تصویب نمودن یک توافق نامه صلح ارائه می نمایند. این آتش بس سطح اعتماد ما بین دو جانب مذکور را آزمایش خواهد کرد. پس از انتصاب آقای زلمی خلیل زاد بوسیله رئیس جمهور دونالد ترمپ بعنوان نماینده ویژه ای بخاطر مذاکرات نمودن با طالبان، دو جانب مذکور مواجه با بسیاری نشیب و فراز شده اند. هر چند، این دو جانب سرگرم عملیات جنگی در افغانستان می مانند.

امریکا خواهان متارکه ده روزه ای می باشد که طالبان برای فقط هفت روز می خواهد. این چنین چانه زنی قسمتی از پروسه دشوار مذاکرات می بوده است.

مذاکرات صلح به یک نوبت درام آمیز رشد کرده بود وقتیکه در ماه سپتامبر ۲۰۱۹رئیس جمهور ترمپ برای میزبانی کردن از یک تیم مذاکرات سیاسی طالبان و رئیس جمهور افغانستان آقای اشرف غنی در امریکا موافقت کرد. بهرحال، این ابتکار وقتی نافرجام گردید که طالبان با بی اعتنایی کامل از وضعیت مذاکرات صلح، بر یک پایگاه نظامی در نزدیکی کابل حمله کردند.

با مساعی بین المللی چندین ماه طولانی بوسیله چین، روسیه، ایران و عربستان سعودی این مذاکرات دوباره شروع شد که بار دیگر به مرحله مهمی رسیده است. منابع طالبان حاکیست که آنها مسوده توافق نامه را آماده دارند که در ماه سپتامبر تهیه شده بود و هیچ تغییرات در متن آن مسوده نیاز ندارد طوریکه هر دو جانب اطمینان داده بودند. هر چند، قبل از تشکیل و تصویب نهایی پیمان مذکور ضرورت ایجاد نمودن یک محیط مساعد وجود دارد.

آقای مایک پومپیو وزیر امور خارجه امریکا بیان کرده بود که حالا امریکا برای یک شهادت قابل اثبات توقع دارد که طالبان پس از شریک شدن در پیمان صلح، نبرد را واقعاً باز داشته می تواند. آقای پومپیو گفته بود که "پیش از داشتن توافق نامه ای: یک تکه کاغذ که ما بطور باهمی اجرا نموده و طالبان برای جلوه دادن عزم یا صلاحیت شان و یا هر دوی آنها جهت کاهش تشنج ناکام ماندند، ما باری نزدیک به یکدیگر آمدیم".

این تظاهر همچنین تعهد سیاسی سازمان را برای آغاز مذاکرات دشوارتر با دولت پریزیدنت غنی که برای تامین بوجودآوری یک روند صلح داخلی لازم قراردارد که سرانجام جنگِ یک دهۀ طولانی افغانستان را خاتمه خواهد داد نشان می‌دهد.

تقاضای آمریکایی برای نشاندادن تعهد به‌صلح تا یک اندازه درنتیجۀ تاثیر طول مدّتی می‌باشد که قرارداد مذکور بر افغانستان و بر منطقۀ آسیای جنوبی خواهد گذاشت. طالبان هنوز که توسط اغلب کارشناسان امنیتی بعنوان یک سازمان تروریستی تلقّی شده مشروعیت سیاسی بزرگ را بدست خواهد آورد اگر قرارداد مذکور یک بار مابین آمریکا و تیم مذاکره‌کنندۀ سیاسی سازمان در دوحه، قطر بامضا می‌رسد.

دولتِ افغانستان تا به‌حال یک روش برخورد احتیاط آمیز را نسبت به‌مذاکرات برقرار نگهداشته است. رئیس اسبق کارآگاهی افغانستان امرالله صالح در انتقاد ورزی خود از طالبان غیرمبهم بوده است و بطور مجدّد بیان داشته است که سازمان غیرقابل اعتماد است. آقای صالح بیان داشته است که طالبان در مرحلۀ اوّل از بی‌فایدگی یک سیاست خشونت‌بار جهت نایل آمدن به‌اهدافِ آن اعتراف نماید. اینچنین بیانیه‌های افراد مهم در افغانستان نشان می‌دهد که یک راه دشوار پیش آن قراردارد که بدون پوشش خواهد ماند حتی از اینکه آمریکا و طالبان موفق به‌بعضی نوع قرارداد قبل از انتخابات آمریکایی می‌باشند.

رئیس جمهور ترمپ که از جریان استیضاح بیرون آمده کم و بیش صدمه ندیده است، در وضع محفوظ می‌باشد و احتمال نمی‌رود رتبه‌بندی داخلی خود را بخطر باندازد. بنابراین این تقاضا برای یک دلیل قابل نشاندادنی از آقای پمپئو یک اقدام رئیس جمهور مطمئین آمریکایی جهت دستیابی یک راه حل جنگ طولانی در سرزمین مهم ازلحاظ استراتژیکی می‌باشد که همچنین بعنوان یک تفریحگاه ایران و آمریکا پس از قتل ژنرال سلیمانی ایران در تاریخ سوم ماه ژانویه ۲۰۲۰ ظهور کرده است.

هند در تمام مدّت ادعا نموده است که هرگونه روند صلح در کشور جنگ‌زده باید به‌رهبری و دارا بودن افغانستان باشد. هند آرزو دارد یک افغانستان مسالمت‌آمیز و محفوظ را نگهداشته باشد. امّا دهلی جدید در برابر مذاکرات با سازمان‌های تروریستی و یا بدون اعتماد بر آنها اعتراض می‌نماید.

باید نگریسته شود که چطور سرگرمی مابین طالبان و آمریکه ادامه می‌یابد.