ذوب سعودی و قطر : یک بازی رفتار نرم

نویسنده: دکتر لکشمی پرییا

مترجم: محمد عامر

چهلمین اجلاس شورای عالی همکاری خلیج فارس، باعث ایجاد تفکر و تعمق در روابط سعودی و قطر شد که پس از چهار بخشی : عربستان سعودی ، مصر،امارات متحده عرب و بحرین، رفتار قطر را به حمایت از گروه های تروریستی متهم کرد. و روابط دیپلماتیک را کاملاً ترک کرد. پادشاه سعودی، سلمان بن عبد العزیز السعود برای مشارکت در اجلاس جی سی سی ۲۰۱۹ در شهر ریاض دعوت شخصی به امیر قطر، شیخ تمیم بن حمد الثانی ارسال کرد. در پاسخ ، قطر، صدر اعظم خود ، شیخ عبد الله بن ناصر الثانی را برای حضور در این جلسه که در واقع بالاترین نمایندگی آن از سال ۲۰۱۷ بود، فرستاد. زمانی که عربستان سعودی قصد داشت که قطر را از شبه جزیره عربستان سخت بگیرد و با حفر کانال دو صد متری کانال، سلوا، در کل مرز ۶۱کیلومتری با قطر، آن را به شکل جزیره تبدیل کند.

به نظر می رسد که روابط سعودی و قطر به دلیل رفتار نرم درحال گرم شدن از طرف هر دو کشور است. در اوایل سال جاری صدراعظم قطر به دلیل حمله به موسسه آرامکوی سعودی برای حضور در جلسه امنیتی اضطراری، به عربستان سعودی مسافرت نموده بود. ولیعهد آقای ترکی الفیصل، رئیس اسبق سرویس اطلاعاتی عربستان سعودی تاکید کرد که مشارکت اخیر عربستان سعودی ، یو اِی ای و بحرین در مسابقات فتبال جام خلیج فارس در دوها، نشان بود که این سه کشور مایل به مشارکت قطر هستند. موضع نرم سعودی ممکن است در اثر حمله آرامکو باشد که ازین محصول نفت وی نصف شده بود. علاوه براین، واکنش سریع ایالات متحده به حوادث منطقه ای به ویژه حمله آرامکو باعث شد که عربستان سعودی وابستگی خودرا به امریکا کاهش دهد و اتحاد خلیج را تقویت بخشد. همانطور که این در کنفرانس مشترک جی سی سی ۲۰۱۹، مشهود بود.

با این حال، این حرکات، پایان بحران قطر را در آینده نزدیک مشخص نمی کند. زیرا که یو اِی ای هنوز موضع محکمی در برابر قطر دارد و هیچ اشاره ای از تغییر رویکرد به سمت قطر نشان نداده است، و زیرا امور خارجه یو اِی ای آقای انور گارگاش قطر را برای بحران مقصر دانسته است و گفت که تعهد حل و فصل این بحران با او است که موجب این بحران شده است. او همچنین نشان داد که حل و فصل بحران قطر، زمان بیشتری نیاز دارد. وزیر امور خارجه بحرین، خالد بن احمد الخلیفه به طرف عدم حضور امیر قطر در کنفرانس شورای همکاری خلیج فارس اشاره کرد و گفت که قطر برای پایان دادن یک مسئله قدیمی به رهبری سعودی جدی نیست.

با این وجود وزیر امور خارجه قطر، محمد بن عبدالرحمان بن جاسم الثانی مجدداً ابراز نمود که تمایل قطر به گفتگو بدون قید و شرط بر اساس احترام دو جانبه و عدم مداخله در امور بین المللی کشور های دیگر هست. امیر قطر به عنوان یک قدم خیر خواهانه ، بر در گذشت برادرش شیخ سلطان، به رئیس جمهور یو اِی ای تسلیت گفت. او همچنین در یک بازی هیندبال با حضور بحرین در قطر در ماه اکتوبر، مشارکت کرد. چنین آپتیکس در دنیای سنتی عرب بسیار اهمیت دارد. با این حال، اختلافات در شورای همکاری خلیج فارس به نفع قدرت منطقه ای دیگر، ایران ، که مشتاقانه برای آمدن از تحریم های تحمیل شده ایالات متحده است، بیرون می رود. چون سرنوشت توافق هسته ای ایران در چنگال آویزان است.

هند همیشه خواستار بحران قطر بوده است. این برای صلح، امنیت و ثبات خلیج فارس بسیار مهم است. همچنین ۲. ۳ میلیون مهاجران هندی در عربستان سعودی و ۶. ۰ میلیون مهاجر در قطر وجود دارند که امنیت آنها مهمترین بستگی هند است. عربستان سعودی منحیث تجارت، انرژی، مهاجران، فرستادن پول و زیارت حج، برای هند خیلی مهم است. در حالیکه قطر تنها کشوری است که هند با آن توافقنامه واردات انرژی طولانی مدت دارد.

وقتیکه "کوارتیت" قطر را جدا کردند هند موضع متعادل گرفت و بیانیه های رسمی با تأکید بر لزوم همه طرفین برای رفع اختلافات خود طریق فرآیند گفتگو سازنده و مذاکرات مسالمت بر اساس اصول بین المللی خوب، احترام متقابل، حاکمیت و عدم دخالت در امور داخلی سایر کشور ها، اجرا کرد. حل بحران قطر برای ثبات منطقه و جهان لازم می باشد و نشانه های ذوب در روابط سعودی و قطر نیز نشانه ای مثبت برای منطقه و هند است.