دیالوگ پومپئو – لاوروف : کوششی در جهت تشنج زدایی

نویسنده: پروفیسور چنتامانی مهاپاترا

مترجم: محمد انظر نجمی

وقتیکه آقای مایک پومپئو وزیر امور خارجه امریکا اولین بازدید اش از روسیه نمود و با همتایش آقای سرگئی لاوروف و رئیس جمهور ولادیمیر پوتن مذاکرات داشت، این یک اشاره واضح استراتژی نوین دولت ترمپ برای تاسیس نمودن آشتی و تشنج زدایی تازه با روسیه بود.

 جنگ سرد نوین، اما به سطح کوچک که در سالهای اخیر مابین روسیه و امریکا بروز کرده بوسیله جامعه بین المللی نادیده گیری نشده است. در جامعه بررسی پالیسی خارجه امریکا تعداد زیادی آنهایی وجود ندارد که شرح دادن روابط دشوارمابین امریکا و روسیه را بعنوان جنگ سرد کوچک دوست خواهند داشت، بعلتیکه آنها نمی خواهند قدرت را به روسیه نسبت دهند که جزئی از اتحاد جماهیرشوروی سابق می باشد.

فی الواقع، حتی دوران جنگ سرد، وقتیکه جامعه آکادمیک در امریکا برابری ذروی مابین روسیه و امریکا را ذکر می نمود، دول متوالی امریکایی همیشه مقام مساوی دادن به روسیه تامل می داشتند. ساختار دو قطبی قدرت بعلت برتری اقتصادی و تکنولوژیکی همیشه به حمایت امریکا فکر می شد.

حتی امروز، امریکا این واقعیت را نمی پذیرد که روسیه بطور محکم برگشته است و اینکه مقام تنها ملتی دارد که موجودیت امریکا را بوسیله صلاحیت و استعداد ذروی و موشکی اش تهدید نموده می تواند.

هر چند، جامعه بین المللی از جنگ سرد کوچک جاری مابین روسیه، یک ابر قدرت سابق، و ابر قدرت فعلی امریکا آگاه است. حمایت روسیه به پیمان ذروی ایران، پشتیبانی از دولت سوریه و اخیراً از دولت مادورو در ونزوئلا برای دولت ترمپ این  امر را دشوار ساخت که تغییرات رژیم را بعمل آورد.

قبل از این، واشنگتن محض یک تماشاچی بود وقتیکه روسیه قدرت نظامی خود را در اوسیتیای جنوبی، گرجستان و اوکراین شرقی نشان داد و حتی کریمیا را الحاق نمود. او بعضی از تحریمات را اعمال نمود اما در جلوگیری از اقدام روسیه و یا برگشت موقعیت وی ناکام ماند.

رئیس جمهور دونالد ترمپ مانند پیشرویش باراک اوباما، جهت تنظیم مجدد روابط امریکا و روسیه کوشش نمود اما سیاست های داخلی درخود امریکا  او را به محدود ساختن رویکردی بسوی ولادیمیر پوتن که از سوی خود او چندین بار بعنوان یک رهبر قوی ستوده شده بود وادار ساخت. مبارزه انتخاباتی ترمپ به داشتن نوع ارتباط روسیه بخاطر تقویت بخشیدن به مقبولیت او و متاثر ساختن امکانات پیروزی خانم هیلیری کلنتون در انتخابات ریاست جمهوری متهم می باشد.

زمانی که گزارش تحقیقاتی مولر، دونالد ترمپ را از اتهامات مبرا ساخت، اولین اقدامی که وزارت خارجه اتخاذ نمود، رفع عدم اعتماد و بهبود مناسبات با روسیه بود. ملاقات پومپئو و لاوروف یک تلاش واضح جهت ترویج مناسبات مابین امریکا و روسیه می باشد. هدف امریکا ظاهراً چند بعدی می باشد. آن نزدیکی روسیه و چین را که با گذشت هرسال افزایش می یابد، محدود خواهد ساخت. وی نیز واشنگتن را برای چانه زنی سخت تر با چین بر مسایل تجارتی مقدور می سازد و فشار امریکا بر ایران تاثیر بهتری خواهد گذاشت در صورتیکه تشنج زدایی میان امریکا و روسیه بعمل آید و ناکامی امریکا جهت اجرای تغییری در سوریه را پنهان خواهد کرد.

اما پیشنهادات دولت ترمپ به روسیه ممکن نیست که زیاد بارآور به اثبات رسد.روسیه هم اکنون از سودهایی ناشی از همکاری انرژی با اروپا برخوردار است و دوری روبرشد میان شرکای ماورای آتلانتیک در پرتوی بیانیه‌های ترمپ درقبال ناتو و روش غیر همکارانه نسبت به تشریک تجارت و سرمایه گذاری ماورای-آتلانتیک را بی صدا تماشا می کند. روسیه نیز از تشریک استراتژیکی و انرژی با چین خیلی زیاد سود برده است. بعلاوه، قانون تحریمات خنثی سازی حریفان امریکا که از فروش سلاح روسیه به  بسیاری کشورها مانند هند وترکیه جلوگیری نمود باعث نا رضایتی مسکو گردیده است.

بهرحال، روابط مثبت و همکارانه مابین امریکا و روسیه جهت تثبیت بین المللی بهتر خواهد بود و حتی بحد زیاد بنفع هند باثبات خواهد رسید. هند قربانی تنش امریکا و روسیه بوده است. هند دوران جنگ سرد امریکا واتحادیه جماهیر شوروی غیر جانب دار ماند و حتی امروز، طرفدار بودن در   تنش امریکا و روسیه بنفع هند نخواهد بود. امریکا مایل به گستردن فروش سلاحهایش به هند می باشد اما او باید  با منع ساختن هند از خریدن سلاح‌ها از روسیه آن کار را انجام ندهد. تهدید تحریمات امریکایی علیه خریدن  موشکهای نوع اِس ۴۰۰  از روسیه برای روابط هند وامریکا یک چالش می باشد. روابط خوبتر مابین واشنگتن و مسکو بنفع هند می باشند.