هژدهمین نهضت عدم انسلاک

نویسنده: ام کِ تیکّو

مترجم: دی دی سوامی

هژدهمین کنفرانس نهضت عدم انسلاک ۲روزه بعنوان این یادآوری به ناظرین سراسرِ جهان که نهضت عدم انسلاک هنوز زنده و پویا می‌باشد، در باکو پایتخت دریای شور آذربایجان بپایان رسید. بعد از آغاز جنبش عدم تعهد در بیشتر از شش دهۀ قبل هیچ کمبود مفسّرین در غرب وجود نداشته که فقط آماده به‌ نوشتن آگاهی در گذشتِ آن بوده امّا آنها پی در پی غلط ثابت شدند. این حقیقت امر که آذربایجان میزبانِ هژدهمین کنفرانس نهضت بوده که بنوبۀ خود نسبتاً آخرین کشور بوده که در اواخر ۲۰۱۱ به‌ نهضت عدم انسلاک پیوسته، شهادت این حقیقت امر می‌ باشد که این نهضت هنوز برای کشورهای عضو آن حایز اهمیت است و اهمیتِ آن در جهان روبه‌ تغییر سریع همینطور ادامه دارد. هنوز مردم زیادی در جهان وجود دارند که بطور مداوم به‌ جنبش عدم تعهد بعنوان فورمی برای کشورهای جهانِ سوّم برای اظهار نظر به‌ یک زبان اعتقاد دارند. این فرصتی برای آنهاست که صدای‌ شان به ‌گوش سیاست قدرت بزرگ برسد.

هند بعنوان یکی از بنیانگذاران نهضت عدم انسلاک بطور تاریخی بعد از وجودش یک نقش مهمی را ایفاء نموده است. بطوریکه معاون رئیس جمهور هند آقای وینکئیاه ناییدو که رهبری هیئت نمایندگی هند را بعهده داشته به‌شرکای این کنفرانس نهضت گفت که تعهدِ هند به ‌اصول و اهدافش مسلّم است و احتیاج به ‌تکرارِ آن وجود ندارد.

بطوریکه متوقع بوده، پاکستان کاربرد این فورم برای تکرار شعار مورد علاقه ‌اش راجع به ‌کشمیر را فراموش نکرد. معاون رئیس جمهور هند ونکیاه نایدو ضمنِ پاسخ به ‌سخنرانی طولانی و شدیداللحن رئیس جمهور پاکستان عارف علوی بر علیه هند در این مورد پاکستان را بعنوان یک مرکز تروریزم توصیف نموده و از آن کشور خواستار شد که از کاربردِ سیاست لفّاظی راجع به‌ کشمیر برای موجه نمودن سیاست دیرینه انجام تروریزم فرامرزی دست بکشد.

وضع هند به‌اثبات رسید چون اعلامیه این کنفرانس عزم راسخش را برای هرگونه تلاش‌هایش برای مبارزه با همۀ انواع و مظاهر تروریزم بموجب اصول منشور سازمان ملل، قانون بین‌المللی و کنواسیون‌های بین‌المللی مربوطه، نشان داد. البته جهان از زمان تاسیس نهضت عدم انسلاک و روزهای جنگِ سرد خیلی تغییر یافته که جهان را منقسم به‌دو گروه نظریات رقیب نموده. با وابستگی‌های روبه ‌تغییر در سیاست بین‌المللی، نقش نهضت عدم انسلاک نیز باید تغییر کند. برطبقِ آن کشورهای عضو نهضت عدم انسلاک نیز باید نظر به ‌سیاست قوی منطقه‌ای و بین‌المللی تعادلی نمایند. امّا باوجود آن نیز این حقیقت است که نهضت عدم انسلاک هنوز تنها بزرگترین گروه کشورها در خارج از سازمان ملل می‌باشد. این با تقریباً ۱۲۰ کشور عضو از تقریبا دو و بر سوم قسمت جمعیت جهان نمایندگی میکند.

این خیلی مهم است که این کنفرانس نهضت بجای تعیین دستورِ کار جداگانه‌اش بطور دور اندیشانه نقش خود در وابستگی با سازمان ملل را تشریح نموده. اعلامیۀ باکو خواستار توسعۀ سیاست چند ملّیتی و تحکیم مجمع عمومی سازمان ملل شده. درحقیقت دموکرات ‌سازی سیستم سازمان ملل بخصوص مجمع عمومی سازمان ملل یک تقاضای دیرینه برای اجرای آن بعنوان قسمتی از اصلاحات سیستم سازمان ملل بوده است. کشورهای نمایندۀ نهضت عدم انسلاک لازم دارد برای اکثریت جمعیت گسترده جهانی اظهار نظر بکنند و آنها قبلاً در این مورد رای داده‌اند. اکنون این مسئولیت سازمان جهانی است که این موضوع را مورد رسیدگی قرار بدهد.