عمق مناقشه ایران و امریکا و نیاز برای حل دیپلوماتیک آن

نویسنده: دکتر آصف شجاع

مترجم: هما ددوال

با مرور هر روزی مناقشه بین ایران و امریکا بطور روز افزون بیشتر شدید می گردد و متقاضی توجه جامعه بین المللی می باشد. در حالیکه ریشه مناقشه ایران و امریکا به انقلاب ۱۹۷۹ ایران پیدا شده می تواند، تازه ترین مرحله این مناقشه سال گذشته آغاز یافت وقتیکه رئیس جمهور امریکا دونالد ترمپ بطور یک جانبه از پلان جامعه مشترک اقدام( جِ سی پی اُ اِی) عقب کشید. از آن زمان امریکا آن قیودات را علیه ایران مجدداً تحمیل نمود که قبلاً لغو شده بودند و نیز چند قیودات تازه عاید نمود که شامل آنهای می باشند که عالیترین رهبر ایران و نیروی پاسبانی انقلاب ایران را اهدافی می کنند.

عقب کشی دونالد ترمپ از جِ سی پی اُ اِی همراه با اظهار نارضایت اش برای این قرار داد از روز های کمپاین ریاست جمهوری اش صورت گرفت. بعد از انتخابش رئیس جمهور ترمپ پالیسی تجاوزتر علیه ایران با هدف جلوگیری عملیات منطقوی اش دنبال نمود. عنصر این پالیسی وارد کردن عالی ترین فشار بر ایران در روشی که آن درباره مذاکرات و مصالحه راجع به قرار داد جدید ذروی با امریکا مجبور شود. بعلاوه، قیودات سیاسی و اقتصادی این پالیسی امریکا به استقرار تهاجم نظامی در ناحیه خلیج بشمول کشتی های طیاره بردار، بمب افغانان بی -۵۴ و عساکر اضافی یک هزار سرباز امریکی منتج گردید.

ضمن عکس العمل راجع به اقدامات امریکا، ایران هم چنین اقدامات گرفته است که به مناقشه بین دو کشور افزوده اند. برجسته ترین میان این شامل جلو گیری چند تعهد اش تحت جِ سی پی اُ اِی توسط ایران می باشد. این شامل باز داشتن صادرات ذخیره اورانیوم و افزایش سطح تقویت اورانیوم می باشد. این جلو گیری هم علیه عملیات ذروی ایران توسط جِ سی پی اُ اِی لازم ساخته شده بودند و ایران دلیل آورده است که آن در عوض مفاد اقتصادی برای چنین حدود موافقط کرده بود که آن بعلت عقب کشی امریکا از قرار داده مذکور حاصل کرده نتوانست. طوریکه چنین اقدام بطور تکنیکی به اخراج ایران از قرار داد ذروی منتج می گردند، شروکایی اروپایی قرار داده مذکور از ایران تقاضا کرده اند که فوراً به اجابت کامل جِ سی پی اُ اِی مراجعت کند تا قرار داد مذکور حفظ شده می تواند.

عده رویداد های دیگر مربوطه هم در ناحیه خلیج در هفته های اخیر رخ داده اند که مناقشه فعلی را استحکام داده اند. اینها شامل چندین حمله بر تانکر های نفت در خلیج اومان، سقوط طیاره درون امریکا توسط ایران در خلیج فارس، توقیف تانکر های نفت ایران توسط نیروهای بریتانیا در جبرالتر و اخطاریه های ایران برای عکس العمل شدید تر می باشند. این رویدادها با تردیدی که سرکوبی اقتصادی ایران آنرا برای بند کردن تنگنه هرمز مجبور ساخته می تواند، نگرانی های وخیم برای حفاظت و امنیت کشتی های عبور کننده از آن تنگنه را ایجاد کرده است. یک سوم قرار داد های نفت از راه دریای جهان از تنگنه هرمز می گزرد و بسته شدن آن و یا هرج و مرج وخیم در چنین راه کلیدی حتماً به تسریع نظامی در خلیج منتج خواهد گردید. لذا برای نیروهای جهان وقت آن فرا رسیده است که مساعی جدی برای حل کردن تنش بوسیله راه های دیپلوماتیک را بعمل بیاورند.

هند وارد کننده بزرگ انرژی خالص از خلیج می باشد. این ناحیه مذکور را برای هند حیاطی می سازد و کدام هرج و مرج در تنگنه هرمز واردات هایدروکاربن به هند را کاهش خواهد داد که امنیت انرژی اش را بطور شدید متاثر خواهد کرد. بعلت تنش های موجوده در ناحیه نیروی دریای هندی کشتی های نظامی اش آی اِن اِس چنای و سونینا را در خلیج اومان برای تضمین حفاظت کشتی های هندی فعال و یا در حالت عبور از خلیج فارس و خلیج اومان مستقر نموده است. هند با کشور های ناحیه مناسبات خوبی دو جانبه دارد و لذا کدام مناقشه نظامی در ناحیه را منحیث مخالف مفاد خودش می نگرد. آن اظهار امیدواری نمود که احزاب مناقشه جو باید مساعی جدی و مؤثر در روش مصالمت آمیز برای حل این بحران بعمل بیاورند. قبل از اینکه آن کل ناحیه را بی ثبات سازد و به جنگ منتج گردد که تلفات زیاد بشری و اقتصادی را ایجاد کند.